دانشنامه صنعت ساخت و ساز

ورق ژئوممبران

اولين تلاش ها براي تسليح خاك ها به وسيلة مصالحي با جنس متفاوت با خاك پايه و با هـدف بهبـود كيفيـت خـاك انجـام پذيرفت. اين مصالح عبارت بودند از كنده هاي درختان، بوته هاي كوچك و مانند آنها كه براي تثبيت مرداب ها و خـاك هـاي باتلاقي به كار مي رفتند. با گذشت زمان نحوة تثبيت خاك تغيير نموده و با به وجود آمدن روش هاي سيستماتيك الوارهـاي يك شكل و يك اندازه به هم بسته مي شدند و با آن بستري يك پارچه به وجود مي آمد. ايده تسليح خاك هاي ضعيف تا به امروز ادامه داشته است. اداره راه كاروليناي جنوبي در سال 1926 اولين بار از پارچـه ها (منسوجات) براي تسليح راه ها استفاده نمود (1935, Mills and Beckham .(آنها از پارچه هاي پنبـه اي سـنگين اسـتفاده نمودند چنانكه ابتدا پارچه را بر روي اساس خاكي اوليه قرار مي دادند و سپس بر روي آن قير داغ ريخته مـي شـد و سـرانجام روي آن لايه اي نازك از ماسه مي ريختند. محققين اين اداره نتايج كارشان را در سـال 1935 منتشـر نمـوده و در آن هشـت آزمايش محلي مجزا را شرح دادند. نتايج كلي حاكي از آن بود كه راه ها در وضعيت خوبي هستند و پارچه ها باعث كـم شـدن ترك ها و خرابي هاي معمول در راه ها شده اند. اين پروژه به طور يقين پيش درآمد عملكرد مسلح كننـدگي- جـدا كننـدگي بود كه امروزه با آن آشنا هستيم. 1 Jute 2 Coir 3 www.AMS.ir جزوه مهندسي پي مهندس عبدالمتين ستايش در دهة 1950 انواع مختلفي از منسوجات براي استفاده به عنوان جدا كننده و يا فيلتر بين خـاك هـاي درشـت دانـه و بسـتر ضعيف به مرحلة توليد رسيدند. پارچه هايي از نوع بافته شده (كه امروزه ژئوتكستايل ناميده مي شوند) نقش اساسي در پـروژه هاي ساحلي به عنوان فيلتر در كشورهاي هلند و آمريكا ايفا مي نمودند. در اوايل دهـة 1960 كارخانـه توليـد منسـوجات رون پولان (Poulenc-Rhone (در فرانسه از ژئوتكستايل هاي بي بافت سوزني استفاده هايي كاملاً متفـاوت نمـود. ژئوتكسـتايل هـا براي اولين بار به عنوان سيستم هاي باربر در بسترهاي بزرگ راه ها و راه آهن ها مورد توجـه قـرار گرفتنـد. حـدوداً در 1965 پلي اتيلن كلروسولفوناته (CSPE (به مرحله توليد انبوه رسيد. در سال 1970 ژئوتكستايل براي اولين بار در داخل سد خاكي به كار گرفته شد. ژئوتكستايل مورد اسـتفاده از نـوع بـي با ارتفاع 17 متر در فرانسـه مـورد اسـتفاده قـرار 1 بافت سوزني بود كه به عنوان فيلتر مصالح زهكش پايين دست سد ولكراس گرفت (1992, Giroud .(در اين دهه ژئوتكستايل ها به عنوان مسلح كننـده در ديوارهـاي حايـل، شـيرواني هـا و غيـره مـورد استفاده قرار گرفتند. در همين دوران استاندارد سازي ژئوسنتتيك ها با تشكيل كميته مشـترك 18-13-D ASTM و تشـكيل كارگروه، صنعتي ويژه آغاز شـد. در ژولاي 1978 اولـين نمونـه از ژئوگريـدهاي تنسـار (Tensar (در آزمايشـگاه هـاي شـركت انحصاري نتلون (Netlon (در انگلستان به مرحله توليد رسيد. اولين كنفرانس بـا موضـوع ژئوسـنتتيك هـا در سـال 1977 در پاريس برگزار شد. ژئوفوم به عنوان يك مصالح خاكريز سبك براي اولين بار در سال 1972 در كشور نروژ به كار گرفته شد. در دهة 1980 استفاده از ژئوسنتتيك ها در ساخت سازه هاي نگهدارنده پسماندهاي خطرناك زيست محيطي آغاز شـد. سيستم هاي محصور كننده خاكي با استفاده از ژئوتكستايل براي اولين بار در طول دهة 1980 در فرانسه ابـداع شـده و مـورد استفاده قرار گرفتند. نتلون از همين ايده اما در مقياسي بزرگتر استفاده نموده و محصول خود يعني تشك هـاي ژئوسـل را در سال 1982 معرفي نمود. اولين استفاده از ژئونت در پروژه هاي زيست محيطي در سال 1984 براي رسـوخ يـابي يـك مخـزن نگهدارنده مايعات خطرناك با آستر دو لايه در هوپوِل (Hopewell (واقع در ويرجينيا به وقوع پيوست. كُرنر و وِلش Koerner( (Welsh and اولين كتاب با موضوع ژئوسنتتيك هـا را در 1980 بـه رشـتة تحريـر درآوردنـد. ژورنـال بـين المللـي بـا عنـوان ژئوتكستايل ها و ژئوممبرين ها در 1984 به چاپ رسي

ورق ژئوممبران

اشكال متفاوت مركب با خاك هزاران سال ميباشد كه گزينه به كار گيري قرار ميگيرد.كه در دوره روميان باستان در توليد جاده ها و ثبت حاشيه ي آنان گزينه به كار گيري قرار مي گرفتند. اين ژئوتكستايل هاي ابتدايي از فيبرهاي طبيعي، پارچه يا اين كه گياهاني تشكيل‌شده بودند كه با خاك تركيب گرديده و براي بالا بردن كيفيت جاده ها خصوصاً هنگامي جاده روي خاك ناپايدار قرار داشت به كار گيري مي شدند. با اينكه ژئوسنتتيك هاي مدرن شباهت هاي پاره اي با پيشينيان خويش دارا‌هستند ولي از يك اصل پيروي مي‌كنند. توسعه و گسترش ي ژئو سنتتيك ها نمايد بوده، عمدتاً به جهت محدوديت هايي كه در استعمال در مواد توليد كننده ي آن‌ها وجود داشته ميباشد. در‌پي پيشرفت ها ي اخير در صنعت پليمر، بسط ي ژئوسنتتيك ها نيز فرآيند بسيار سريعتري به خويش گرفت.بارزترين نشان پيشرفت و قبول اين كالا از سوي صنعت هاي متفاوت را مي قدرت در تشكيل انجمن دربين المللي ژئوسنتتيك (IGS) در سال 1983 در پاريس دانست. اولي سعي‌ها براي تقويت خاك ، در طول‌هاي بسيار به دور، با فرو كردن شاخ و برگ درختان در باطلاق‌ها و شنزارها ابتدا شد. به‌اين چهره كه با افزودن اين‌ها، بعداز سپري شد مدتي جرمي در حوالي آن‌ها صورت مي گيرد و اقتدار تحمل خاك ارتقاء مييابد. كه در سود اين محل‌ها قابل عبور و مرور مي‌شدند. اولي توشه در آخرها ده سال ۴۰ و اوايل ده سال ۵۰ ميلادي در ايالات متحده از ژئوسنتتيكها استعمال نمودند ودر ده سال ۷۰ در اروپا ترويج فراوان يافت. جديداً در كشورهاي آسيايي استعمال از اين مصالح رايج شده است. او‌لين به كار گيري از ژئوسنتتيك در ساواناريور وبسايت در ايالت متحده امريكا در سال ۱۹۲۶ ميلادي انجام شد:

ژئوسنتتيك‌هاژئوسنتتيك‌ها به يك سري مجموعه كلي تقسيم مي شوند:
1. ژئوتكستايل: ژئوتكستايل پارچه اي از فرآورده پلي استر يا اين كه پلي پروپيلن ميباشد كه مهم ترين ويژگي آن مقاومت كششي بالا و همينطور سازش با گونه هاي خاك و دوام 50 ساله در اشكال خاك ها ميباشد. كاربرد گسترده آن درباره با تسليح خاك ، زهكشي ، جداسازي اشكال لايه هاي خاك و فيلتراسيون در جاده ها ، سامانه ريلي ، فرودگاه ، خطوط مترو و خطوط لوله ، مخازن نفتي و گونه هاي درياچه هاي تصنعي ، موج شكن كنار دريا دريا و اشكال سدها و غيره كاربرد دارااست و جهت داراي اسلحه‌سازي، جداسازي، زهكشي مطلوب، طولاني تر نمودن اقتدار باربري آسفالت و خاك، ارتقا قدمت اثرگذار آسفالت، حفاظت بنا‌اي از سواحل و بنادر، گرد هم آيي همگون در بنا‌هاي دريايي نظير موج شكن‌ها، حفاظت زمين‌هاي در حالا فرسايش، حفاظت از لايه بالاست در سامانه ريلي، ارتقا توان باربري بستر خط مش و راه آهن، حفاظت از لايه‌هاي ژئوممبرين يا اين كه ورق پلي اتيلن و بخش اعظمي از موردها ديگر كاربرد داراست.ژئوتكستايل ها معمولاً به صورت پارچه ي بافته يا اين كه نبافته ساخت مي گردند. ژئوتكستايل هاي بافته از در هم تنيدن فن هاي عمودي وافقي ساخته مي گردند كه فيض ي پاياني آن پيدايش يك لايه ي مقاوم و چيزي مشابه پارچه ميباشد. ژئوتكستايل هاي نبافته به شيوه هاي مختلفي ساخت مي‌شوند. طرز هاي معمول عبارتند از heat bonded ( صورت دهي با حرارت)، needle punched( صورت دهي مكانيكي يا سوزن سوزني كردن) و chemically bonded (صورت دهي به طريق شيميايي).ژئوتكستايل هاي بافته و نابافته از حرفه ها و فيبرهاي عموماً پليمري تشكيل‌شده اند، كه از پلي پروپيلن، پلي استر، پلي اتيلن و پلي آميد تشكيل مي‌شوند

ورق ژئوممبران

تعريف‌و‌تمجيد همگاني:
از اتصال نوارهاي ژئوممبران يا اين كه ژئوتكستايل ساختاري آشيانه زنبوري بوجود مي‌آيد كه بسته به ضخامت نوارهاي تشكيل دهنده ميتواند ضخامت مشخصي از خاك، شن، ماسه و حتي بتن را از روش محدود كردن جنبش جانبي در منزل هاي خويش نگه داراست.
اين ساختار كه در مقايسه با غشاء نازك ژئوممبران يا اين كه كانال نازك ژئوگريد، سه بعدي به حساب آورده مي شود ژئوسل اسم گرفته ميباشد.

گونه هاي ژئوسل:
ژئوسل هاي گوناگون را مي اقتدار بر طبق متاع نوارهاي تشكيل دهنده منزل ها (Cells) و يا اين كه ساختار نوارها (يك پارچه يا اين كه سوراخدار) و نيز طريق اتصال نوارها و ساختار نقاط اتصال ، مدل بندي كرد.
ژئوسل هاي پارچه اي، از نوارهاي ژئوتكستايل كه معمولا” از محصول پلي استر ميباشند تشكيل شده اند. ويژگي انتقال آب (گذردهي) ژئوتكستايل در حالي كه بازدارنده از عبور ذرات خاك مي‌گردد ، از خصوصيات ممتاز اين جور ژئوسل ميباشد ؛ و عدم مقاومت در مقابل UV خورشيد و گران بودن نسبي را مي قدرت از نقاط ضعف اين جنس دانست.
ژئوسل هاي پلاستيكي از نوارهاي ژئوممبران كه معمولا” از كالا HDPE مي‌باشند ساخته ميشوند. از‌آنجا كه ژئوممبران درمقابل سيالات نفوذ ناپذير ميباشد، اگر كه نياز به زه كشي و عبور سيالات وجود داشته باشد، لازم ميباشد نوارهاي ژئوممبران را گذشته از اتصال به يكديگر (ايجاد ژئوسل) سوراخدار كرد.
چگونگي اتصال نوارها نيز حائز اهميت فوق العاده اي ميباشد. تكنولوژي توسعه يافته اي براي ساخت ژئوسل از HDPE نيز موجود هست كه سوراخهاي موردنياز براي زه كشي را در نقطه اتصال تعبيه ميكند. به اين ترتيب توليد سوراخهاي ما يحتاج براي زه كشي موجب كاهش مقاومت كششي نوارهاي ژئوممبران نخواهد شد